روز جهانی حذف کامل سلاح‌های هسته‌ای

کد خبر : 12966

15:20

1405/07/04

سونیوز: روز جهانی حذف کامل سلاح‌های هسته‌ای هر سال در ۲۶ سپتامبر با هدف دستیابی به جهانی بدون سلاح هسته‌ای برگزار می‌شود.

به گزارش آژانس خبری سونیوز، اگرچه سلاح‌های هسته‌ای تنها دو بار در جنگ مورد استفاده قرار گرفته‌اند (بمباران هیروشیما و ناکازاکی در سال ۱۹۴۵)، تخمین زده می‌شود که امروزه حدود ۱۳ هزار و ۸۰ کلاهک هسته‌ای (در بعضی منابع ۱۳ هزار و ۴۰۰) در جهان وجود دارد و تا به امروز بیش از دوهزار آزمایش هسته‌ای انجام شده است. از این تعداد ۱۴۵۸ سلاح به‌طور فعال مستقر و ۳۰۳۹ مورد غیرفعال اما آماده فعال شدن است. ۱۷۶۰ سلاح نیز به اصطلاح بازنشسته شده و در انتظار برچیده شدن به سر می‌برند.

نکته مهم این‌که کشورهایی که چنین تسلیحاتی را در اختیار دارند، برنامه‌های بلندمدت و بودجه خوبی برای مدرن‌سازی زرادخانه‌های هسته‌ای خود دارند. این کشورها بیش از نیمی از جمعیت جهان را در خود جای داده یا عضو اتحادهای هسته‌ای هستند.

یکی از قدیمی‌ترین اهداف سازمان ملل دستیابی به خلع سلاح هسته‌ای جهانی است. روز جهانی حذف کامل سلاح‌های هسته‌ای به همین مناسبت هر سال در بیست‌وششم سپتامبر برگزار می‌شود. این روز جهانی در دسامبر ۲۰۱۳ توسط مجمع عمومی اعلام شد.

هدف این روز افزایش آگاهی مردم در مورد تهدیدی است که سلاح‌های هسته‌ای برای بشریت دارد و نیاز به حذف کامل آن‌ها را برای متحد کردن تلاش‌های بین‌المللی به‌منظور دستیابی به هدف مشترک جهانی بدون سلاح هسته‌ای برجسته می‌کند.

سلاح هسته‌ای چیست؟
سلاح هسته‌ای وسیله‌ای انفجاری است که نیروی مخرب خود را از شکافت هسته‌ای، هم‌جوشی هسته‌ای یا ترکیبی از این دو به دست می‌آورد. همه سلاح‌ها در یکی از دو دسته کلی سلاح‌های شکافت و ترکیبی یا طرح‌های مبتنی بر هم‌جوشی حتی مخرب‌تر قرار می‌گیرند. این سلاح‌ها به‌راحتی ترسناک‌ترین سلاح‌های روی زمین هستند که بیش از هر سلاح دیگری قادر به ایجاد مرگ، تخریب، جراحت و بیماری هستند.

توسعه این سلاح‌های مرگبار به‌عنوان سلاح‌های نهایی جنگ، حول محور ایده «تخریب متقابل تضمین شده» انجام گرفت که در آن دو طرف معتقدند بهترین راه برای جلوگیری از جنگ هسته‌ای، داشتن تعداد زیادی سلاح هسته‌ای است که حریف را از ترس نابودی از انجام هرگونه حمله هسته‌ای پشیمان کند.

کشورهایی با بیشترین تسلیحات هسته‌ای
روسیه با ۶۲۵۷ سلاح که شامل ۱۴۵۸ سلاح فعال، ۳۰۳۹ سلاح غیرفعال و ۱۷۶۰ سلاح بازنشسته می‌شود، در حال حاضر بیشترین سلاح‌های هسته‌ای جهان را در خود جای داده است. در رتبه بعدی ایالات‌متحده‌آمریکا با ۵۵۵۰ سلاح قرار دارد که ۱۳۸۹ مورد از آن‌ها فعال، ۲۳۶۱ مورد غیرفعال و ۱۸۰۰ مورد بازنشسته شده است.

چین با ۳۵۰ سلاح هسته‌ای فعال و زرادخانه هسته‌ای فعال در حال گسترش رتبه سوم را به خود اختصاص داده است و پس از آن فرانسه با ۲۹۰، بریتانیا با ۲۲۵، پاکستان با ۱۶۵، هند با ۱۵۶، رژیم اسرائیل با ۹۰ و کره شمالی با میزان تخمینی ۴۰-۵۰ سلاح هسته‌ای فعال قرار گرفته‌اند.

ایالات‌متحده‌آمریکا هرچند در رده دوم قرار گرفته است، اما قدرتمندترین سلاح هسته‌ای جهان را در اختیار دارد.

معاهدات منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای
دولت‌ها به‌دلیل کشندگی گسترده و پتانسیل مخرب سلاح‌های هسته‌ای درباره توافق‌نامه‌های کنترل تسلیحات به مذاکره پرداختند که شامل معاهده منع گسترش تسلیحات هسته‌ای 1970 (NPT)، معاهده محدودیت تسلیحات استراتژیک 1972 (SALT)، و پیمان کاهش تسلیحات استراتژیک 1991 (START) می‌شد.

هدف NPT جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای است. این معاهده پنج کشور ایالات‌متحده، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا را به‌عنوان کشورهای دارای سلاح هسته‌ای (NWS) و بقیه را به‌عنوان کشورهای غیر هسته‌ای (NNWS) طبقه‌بندی می‌کند.

بر اساس این معاهده، NWS موافقت می‌کند که به NNWS در توسعه یا دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای کمک نکند و NNWS موافقت می‌کند که تلاشی برای توسعه یا دستیابی به سلاح‌های هسته‌ای به‌تنهایی نداشته باشد.

کشورهای هر دو طبقه‌بندی همچنین موافقت می‌کنند که به یکدیگر در توسعه انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز کمک و با حسن نیت درباره خلع سلاح‌های هسته‌ای مذاکره کنند. تقریباً همه کشورهای جهان از سال ۲۰۲۲ این معاهده را پذیرفته بودند، اما کره شمالی در سال ۲۰۰۳ از آن خارج شد.