روز جهانی گربه سیاه

کد خبر : 12765

15:00

1405/05/26

سونیوز: به گزارش سونیوز، امروز ۲۶ مرداد ۱۴۰۵ برابر با ۱۷ اوت، در تقویم بین‌المللی به‌عنوان روز قدردانی از گربه سیاه شناخته می‌شود؛ مناسبت‌ای که تلاش می‌کند نگاه جوامع را از خرافه‌های کهن به واقعیت‌های زیستی و رفتاری این حیوان تغییر دهد. در حالی که هنوز در برخی فرهنگ‌ها عبور گربه سیاه از مسیر انسان نشانه‌ای از بدشانسی تلقی می‌شود، این روز جهانی پرسشی ساده اما مهم را پیش می‌کشد: چرا موجودی با این اندازه از ظرافت و هوش باید قربانی باوری بی‌بنیان شود؟ داده‌های پناهگاه‌ها، روایت‌های تاریخی و یافته‌های علمی همگی نشان می‌دهند که گربه‌های سیاه نه‌تنها بدیمن نیستند، بلکه می‌توانند به یکی از وفادارترین همراهان انسان تبدیل شوند.

به گزارش آژانس خبری سونیوز، مبدأ این مناسبت به سال ۲۰۱۱ میلادی بازمی‌گردد؛ زمانی که «وین موریس»، شهروند آمریکایی، روز ۱۷ اوت را به‌عنوان روز قدردانی از گربه سیاه معرفی کرد. او این روز را به یاد خواهرش جین و گربه سیاه او به نام «سینباد» نام‌گذاری کرد تا هم یاد و خاطره خواهرش را زنده نگه دارد و هم توجه افکار عمومی را به این واقعیت جلب کند که گربه‌های سیاه به دلیل باورهای خرافی، معمولاً دیرتر از سایر گربه‌ها به سرپرستی گرفته می‌شوند و در پناهگاه‌ها بیشتر در معرض خطر مرگ‌های ناشی از تراکم جمعیت قرار می‌گیرند. برخلاف تصور رایج، این روز از دل یک آیین باستانی یا سنت مذهبی بیرون نیامده است، بلکه به‌عنوان یک کنش اجتماعی مدرن و بستری برای اصلاح نگاه جامعه به حیوانات شکل گرفت و به‌مرور در شبکه‌های اجتماعی و کمپین‌های حمایت از حیوانات فراگیر شد. در بریتانیا نیز نهاد حمایت از گربه‌ها ۲۷ اکتبر را به‌عنوان «روز ملی گربه سیاه» تعیین کرده است؛ به همین دلیل آنچه امروز در سطح بین‌المللی با نام روز گربه سیاه می‌شناسیم، در عمل مجموعه‌ای از رویدادهای موازی است که همگی یک هدف مشترک دارند: پایان دادن به افسانه بدیمنی این حیوانات و تشویق مردم به فرزندخواندگی آن‌ها. این مناسبت در سال‌های اخیر به فرصتی برای پناهگاه‌ها، دامپزشکان و فعالان حقوق حیوانات تبدیل شده است تا با انتشار روایت‌های واقعی، آمارهای پذیرش و تصاویر گربه‌های سیاه نشان دهند که رنگ پوشش بدن این حیوانات هیچ تأثیری بر رفتار، شخصیت یا وفاداری آن‌ها ندارد.

ریشه‌های خرافه؛ از فرمان پاپ تا پرده سینما
برای درک اینکه چرا گربه سیاه تا این اندازه در معرض بدنامی قرار گرفته است، باید به قرون وسطی در اروپا بازگردیم؛ جایی که کلیسا در سال ۱۲۳۳ میلادی با صدور فرمانی از سوی پاپ گریگوری نهم، گربه‌ها به‌ویژه گربه‌های سیاه را با شیطان و جادوگری مرتبط دانست. در آن دوران، گربه‌های سیاه اغلب به‌عنوان همراهان جادوگران شناخته می‌شدند و گفته می‌شد که جادوگران می‌توانند خود را به شکل گربه سیاه درآورند. این باور در جریان محاکمات جادوگران در سالم آمریکا نیز تقویت شد و بسیاری از گربه‌های سیاه به همراه صاحبانشان کشته شدند. اما این نگاه منفی هرگز جهانی نبوده است؛ در مصر باستان گربه‌ها از جمله گربه‌های سیاه مقدس شمرده می‌شدند و الهه باستت با سر گربه پرستش می‌شد. در اسطوره‌های اسکاندیناوی، گردونه ایزدبانو فریا توسط گربه‌های سیاه کشیده می‌شد و در بریتانیا و اسکاتلند، ورود یک گربه سیاه به خانه نشانه خوش‌بختی و prosperity تلقی می‌گردید. در ژاپن نیز گربه سیاه به‌ویژه برای زنان مجرد خوش‌یمن دانسته می‌شود. با این حال، سینمای هالیوود و ادبیات وحشت در قرن بیستم با تصویرسازی از گربه‌های سیاه در فیلم‌های ترسناک و نمادهای هالووین، بار دیگر این باورهای کهن را در ذهن عموم مردم زنده کرد و به بازتولید خرافه‌ها دامن زد.

آمارهای تلخ پناهگاه‌ها؛ قربانیان خاموش یک باور
پدیده‌ای که فعالان حقوق حیوانات از آن با عنوان «سندروم گربه سیاه» یاد می‌کنند، به ماندگاری طولانی‌تر این حیوانات در پناهگاه‌ها و کاهش شانس پذیرش آن‌ها اشاره دارد. هرچند آمار رسمی جهانی در این زمینه وجود ندارد، اما گزارش‌های مکرر از پناهگاه‌های حیوانات در آمریکا، اروپا و استرالیا نشان می‌دهد که گربه‌های سیاه به‌طور میانگین دو برابر بیشتر از گربه‌های روشن در انتظار فرزندخواندگی می‌مانند و در برخی مراکز، نرخ پذیرش آن‌ها تا ۲۴ درصد کمتر از سایر رنگ‌هاست. این موضوع تنها به باورهای خرافی محدود نمی‌شود؛ کارشناسان می‌گویند گربه‌های سیاه در عکس‌های پناهگاه‌ها به دلیل نور کم و پس‌زمینه تاریک، کمتر دیده می‌شوند و در پروفایل‌های آنلاین فرزندخواندگی کلیک کمتری دریافت می‌کنند. همچنین برخی افراد به دلیل ترس از بدشانسی، حتی از نزدیک شدن به قفس گربه‌های سیاه خودداری می‌کنند. این چرخه معیوب باعث می‌شود گربه‌های سیاه در معرض خطر اتانازی در پناهگاه‌های پرازدحام قرار بگیرند؛ در حالی که هیچ داده علمی یا رفتاری وجود ندارد که نشان دهد رنگ سیاه پوشش بدن می‌تواند بر سرشت یا سلامت روانی حیوان اثر منفی بگذارد. به همین دلیل، بسیاری از پناهگاه‌ها در روز جهانی گربه سیاه کمپین‌های ویژه‌ای برای پذیرش رایگان یا با هزینه کمتر این حیوانات برگزار می‌کنند.

ژنتیک رنگ سیاه؛ زیبایی تکاملی و مزایای پنهان
رنگ سیاه در گربه‌ها نتیجه افزایش ملانین در پوست و مو است؛ ماده‌ای که نه‌تنها رنگ تیره را ایجاد می‌کند، بلکه به گفته برخی پژوهشگران ممکن است مزایای زیستی نیز به همراه داشته باشد. در طبیعت، گربه‌های سیاه به دلیل استتار بهتر در شب، شکارچیان موفق‌تری هستند و این ویژگی احتمالاً در طول تکامل به بقای آن‌ها کمک کرده است. برخی مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که جهش‌های مرتبط با تولید ملانین ممکن است با مقاومت نسبی در برابر برخی عفونت‌ها و بیماری‌ها در جمعیت‌های گربه‌سانان مرتبط باشد، هرچند این موضوع همچنان نیازمند پژوهش‌های بیشتر است. از نظر ظاهری نیز گربه‌های سیاه اغلب دارای چشمانی طلایی یا مسی‌رنگ هستند که تضاد خیره‌کننده‌ای با پوشش تیره بدنشان ایجاد می‌کند و همین ویژگی آن‌ها را به سوژه‌های محبوب عکاسان حیوانات تبدیل کرده است. برخلاف تصور عامه، ژن رنگ سیاه هیچ ارتباطی با ژن‌های رفتار یا خلق‌وخوی حیوان ندارد و گربه‌های سیاه می‌توانند به اندازه گربه‌های سفید، خاکستری یا نارنجی بازیگوش، آرام، اجتماعی یا مستقل باشند. کارشناسان رفتارشناسی حیوانات تأکید می‌کنند که شخصیت هر گربه بیش از هر چیز تحت تأثیر ژنتیک فردی،社会化 اولیه و محیط زندگی او شکل می‌گیرد، نه رنگ پوشش بدنش.

فرزندخواندگی گربه سیاه؛ انتخابی هوشمندانه برای خانه‌های امروزی
پذیرش یک گربه سیاه به‌عنوان عضو جدید خانواده، علاوه بر نجات یک زندگی، می‌تواند انتخاب هوشمندانه‌ای از نظر رفتاری و عملی باشد. بسیاری از سرپرستان گربه‌های سیاه گزارش می‌دهند که این حیوانات اغلب شخصیتی مهربان، بازیگوش و وفادار دارند و به سرعت با اعضای خانواده پیوند عاطفی برقرار می‌کنند. از آنجا که رنگ سیاه به‌طور طبیعی چربی و آلودگی را کمتر نشان می‌دهد، نگهداری از این گربه‌ها برای افرادی که زمان محدودی برای آراستن روزانه دارند نیز گزینه مناسبی است. البته مهم‌تر از همه این است که در پناهگاه‌ها معمولاً رفتار هر گربه پیش از واگذاری ارزیابی می‌شود و کارکنان می‌توانند راهنمایی دقیقی درباره سازگاری گربه با کودکان، سایر حیوانات خانگی یا سبک زندگی متقاضی ارائه دهند. به گفته فعالان حقوق حیوانات، انتخاب گربه بر اساس رنگ پوشش بدن نه‌تنها غیرمنطقی است، بلکه می‌تواند فرصت آشنایی با یکی از دوست‌داشتنی‌ترین همراهان را از انسان بگیرد. در روز جهانی گربه سیاه، بسیاری از پناهگاه‌ها طرح‌های تشویقی مانند کاهش هزینه فرزندخواندگی، ارائه خدمات دامپزشکی رایگان و مشاوره رفتاری را برای خانواده‌هایی که قصد پذیرش این حیوانات را دارند، فعال می‌کنند تا موانع اقتصادی و فرهنگی موجود را کاهش دهند.

چگونه روز جهانی گربه سیاه را معنادار گرامی بداریم؟
گرامیداشت روز جهانی گربه سیاه لزوماً به معنای فرزندخواندگی فوری نیست، بلکه می‌توان با اقدام‌های کوچک اما مؤثر نیز به تغییر نگاه جامعه کمک کرد. نخستین و ساده‌ترین اقدام، به اشتراک‌گذاری تصاویر و داستان‌های واقعی گربه‌های سیاه در شبکه‌های اجتماعی با هشتگ‌هایی مانند #BlackCatAppreciationDay و #روز_جهانی_گربه_سیاه است تا الگوریتم‌های مجازی، محتوای مثبت درباره این حیوانات را به کاربران بیشتری نمایش دهند. دوم، حمایت مالی یا اهدای وسایل مورد نیاز به پناهگاه‌های محلی است که اغلب با کمبود غذا، بستر، دارو و نیروی داوطلب مواجه‌اند. سوم، اگر شرایط نگهداری از حیوان را ندارید، می‌توانید به‌عنوان داوطلب در پناهگاه‌ها حاضر شوید و با بازی و نوازش گربه‌های سیاه، به اجتماعی شدن هرچه بیشتر آن‌ها کمک کنید. چهارم، آموزش به کودکان و اطرافیان درباره بی‌اساس بودن خرافه‌های مرتبط با گربه سیاه می‌تواند از انتقال این باورها به نسل‌های بعدی جلوگیری کند. در نهایت، اگر تصمیم به فرزندخواندگی دارید، مسئولانه عمل کنید و پیش از اقدام، توان مالی، زمان و فضای زندگی خود را بسنجید؛ زیرا پذیرش هر حیوان، تعهدی بلندمدت است. همچنین توجه داشته باشید که برخی پناهگاه‌ها در ماه اکتبر و نزدیک به هالووین، پذیرش گربه‌های سیاه را به دلیل نگرانی از سوءاستفاده‌های آیینی موقتاً متوقف می‌کنند؛ بنابراین بهترین زمان برای اقدام، همین روزهای پایانی تابستان است.

پایان یک افسانه؛ آغاز یک پیوند
به گزارش سونیوز، روز جهانی گربه سیاه در سال ۱۴۰۵ فراتر از یک مناسبت نمادین، فراخوانی است برای بازنگری در باورهایی که سینه‌به‌سینه منتقل شده‌اند بی‌آنکه هرگز آزموده شوند. گربه سیاه نه عامل بدشانسی است و نه موجودی رمزآلود؛ او تنها یک گربه است با همان نیازهای زیستی، عاطفی و رفتاری که هر گربه دیگری دارد. اگر این مناسبت بتواند تنها یک خانواده را به پذیرش یک گربه سیاه از پناهگاه ترغیب کند یا مانع از رهاسازی یک گربه به دلیل رنگ پوشش بدنش شود، رسالت خود را انجام داده است. در جهانی که انسان‌ها هنوز برای تفاوت‌های ظاهری هزینه‌های سنگینی می‌پردازند، شاید درس گربه‌های سیاه این باشد که رنگ، هرگز معیار درستی برای قضاوت نیست. امروز، نگاهی دوباره به چشمان طلایی گربه‌های سیاه بیندازیم؛ شاید در آن‌ها نه شوم‌بینی، بلکه انتظاری صبورانه برای یک خانه امن و یک زندگی تازه را ببینیم.