چرا اروپا محتاج این کریدور ایرانی است؟ جهش ترانزیتی از تبریز تا بازرگان

کد خبر : 12741

23:30

1405/05/19

سونیوز: تصور کنید تنها یک شاهراه ۸۸۰ کیلومتری، نبض تجارت ایران با اروپا باشد و در میانه این مسیر، استانی قرار گرفته باشد که درست مثل یک سوئیچ طلایی، پایتخت را به دروازه اروپا وصل می‌کند. حالا ۱۹ پروژه تازه در این استان کلید خورده و قرار است عبور از این کریدور را برای کامیون‌های بین‌المللی نه‌تنها سریع‌تر، بلکه هوشمندانه‌تر کند. سونیوز در این گزارش پرده از جزئیاتی برمی‌دارد که نشان می‌دهد آذربایجان‌شرقی چگونه در حال تبدیل‌شدن به برگ برنده ایران در رقابت نفس‌گیر کریدورهای منطقه‌ای است.

به گزارش آژانس خبری سونیوز، کریدور تهران ـ بازرگان به طول تقریبی ۸۸۰ کیلومتر، مهم‌ترین شریان حمل‌ونقل جاده‌ای ایران و مسیر اصلی اتصال کشور به ترکیه و از آن‌جا به بازارهای بزرگ اروپایی است. این کریدور که با نام جاده ۳۲ نیز شناخته می‌شود، در شبکه بزرگراه‌های آسیایی ذیل مسیر AH1 تعریف شده و بخشی از کریدور شماره ۳ کشور است که از مرز سرخس در شرق تا مرز بازرگان در غرب گسترده شده است. بخش غربی این مسیر، یعنی قطعه تهران ـ بازرگان، نقشی راهبردی در تجارت خارجی ایران ایفا می‌کند و درست در مرکز آن، استان آذربایجان‌شرقی همچون پلی طبیعی، پایتخت را به دروازه اروپا پیوند می‌زند.

مسیر ورود این کریدور به آذربایجان‌شرقی از شهرستان میانه آغاز می‌شود، سپس با گذر از تبریز، قلب اقتصادی شمال‌غرب کشور، به سمت مرند امتداد می‌یابد و در نهایت به سوی ماکو و مرز بازرگان در آذربایجان‌غربی خروج می‌کند. همین موقعیت منحصربه‌فرد، آذربایجان‌شرقی را به نبض ترانزیت ایران ـ اروپا بدل کرده است؛ استانی که با تکمیل زیرساخت‌هایش می‌تواند سهم ایران از بازار کریدور میانی را که ظرفیت اسمی آن سالانه ۶ میلیون تن برآورد شده، به‌شکلی چشمگیر افزایش دهد.

تکمیل آزادراه تبریز ـ بازرگان؛ اولویتی راهبردی با شتابی تازه
با درک اهمیت بالای این مسیر، تکمیل قطعه تبریز ـ بازرگان به یکی از اولویت‌های اصلی ترانزیتی کشور تبدیل شده است. این قطعه که دروازه زمینی ایران به اروپا را تشکیل می‌دهد، در حال گذار از وضعیت موجود به یک آزادراه کامل و استاندارد بین‌المللی است. با برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده و تزریق اعتبارات جدید، عملیات اجرایی برای دو بانده‌سازی و ارتقای این محور با جدیت دنبال می‌شود تا زنجیره آزادراهی ایران در شمال‌غرب کشور به‌طور کامل تکمیل شود.

تکمیل آزادراه تبریز ـ مرند ـ بازرگان که با هدف اتصال شبکه آزادراهی کشور به مرزهای غربی تعریف شده، نویدبخش کاهش محسوس زمان سفر، پایین‌آمدن مصرف سوخت ناوگان باری و کاهش هزینه‌های استهلاک لجستیک است. این دستاوردها توان رقابتی ایران را در برابر کریدورهای موازی منطقه‌ای به‌شکلی محسوس تقویت خواهد کرد و استان آذربایجان‌شرقی را به سکوی پرتاب ترانزیت ملی بدل می‌سازد.

۱۹ پروژه حیاتی راهداری در آذربایجان‌شرقی؛ ایمن‌سازی و هوشمندسازی کریدور
در همین راستا، فعالیت‌های مهم و اساسی تازه‌ای در استان شکل گرفته است. سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای آذربایجان‌شرقی در سال ۱۴۰۵، بسته عملیاتی گسترده‌ای را به اجرا گذاشته که شامل ۱۹ پروژه فعال است. این پروژه‌ها مستقیماً بر ایمن‌سازی و هوشمندسازی کریدور تهران ـ بازرگان متمرکز شده‌اند و نشان‌دهنده عزم جدی برای ارتقای این شاهراه ترانزیتی هستند.

بر اساس پی‌گیری‌های سونیوز، این بسته عملیاتی اقداماتی نظیر روکش آسفالت مقاطع فرسوده، تعمیرات اساسی پل‌های کلیدی (از جمله پل بیات و پل سیوان ـ قانلی‌یار)، اصلاح و به‌سازی نرده‌های حفاظتی و نصب دوربین‌های نظارت تصویری را در بر می‌گیرد. هدف این پروژه‌ها، روان‌سازی جریان ترافیک، افزایش ضریب ایمنی و آماده‌سازی مسیر برای تردد روان و ایمن ناوگان سنگین بین‌المللی است.

یکی از اقدامات شاخص در این زمینه، احداث تقاطع غیرهمسطح در نزدیکی شهرک سرمایه‌گذاری خارجی تبریز ـ صوفیان است. این تقاطع که در یکی از نقاط پرتردد استان در حال اجراست، نقشی مؤثر در کاهش بار ترافیکی و روان‌سازی جریان ترانزیتی ایفا می‌کند. در کنار آن، پروژه‌های مکمل در سایر استان‌های مسیر، همچون خط‌کشی و به‌سازی ۳۰۰ کیلومتر باند در آزادراه‌های قزوین ـ زنجان و قزوین ـ کرج نیز به‌صورت زنجیره‌ای، ایمنی و کیفیت کل کریدور را ارتقا می‌دهند.

اهمیت اقتصادی و جایگاه آذربایجان‌شرقی در ترانزیت بین‌المللی
نقش آذربایجان‌شرقی در کریدور تهران ـ بازرگان فراتر از عبور صِرف کالاست. این استان، با در اختیار داشتن شهرهای صنعتی و تجاری بزرگی همچون تبریز، به‌عنوان یک هاب لجستیک منطقه‌ای عمل می‌کند. هرگونه بهبود زیرساختی در محورهای این استان، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده صادرات و واردات، زمان تحویل کالا و در نهایت، اعتماد شرکت‌های بین‌المللی حمل‌ونقل (کرییرها) به انتخاب مسیر ایران تأثیر مثبت می‌گذارد.

طبق داده‌های موجود، کریدورهای ده‌گانه کشور که مسیر تهران ـ بازرگان یکی از شاهراه‌های اصلی آن است، در مجموع نزدیک به ۲۰ هزار کیلومتر از مسیرهای رفت‌وبرگشت شریانی را پوشش می‌دهند و اولویت نخست بودجه‌ای سازمان راهداری هستند. در همین چارچوب، امسال اعتباری بالغ بر ۲۷۰۰ میلیارد تومان به این کریدورها تزریق شده و بیش از ۶۰ درصد اعتبارات محورهای شریانی به این شبکه راهبردی اختصاص یافته است. در چنین نقشه‌ای، سهم آذربایجان‌شرقی به دلیل قرارگیری در نقطه اتصال به ترکیه و اروپا، یک سهم حیثیتی و اقتصادی به شمار می‌رود.

همچنین، توسعه این کریدور جایگاه استان‌های آذربایجان‌شرقی و آذربایجان‌غربی را به‌عنوان «دروازه اروپا» تقویت می‌کند و می‌تواند رشد اقتصادی پایدار را برای این مناطق به ارمغان بیاورد. افزایش تردد کامیون‌ها از مرز بازرگان که خود نشانه‌ای از رشد استفاده از این مسیر است، اهمیت سرمایه‌گذاری پیوسته در زیرساخت‌های آذربایجان‌شرقی را برای پاسخ‌گویی به تقاضای فزاینده ترانزیتی بیش‌ازپیش آشکار می‌سازد.

چشم‌انداز: تکمیل حلقه طلایی و جهش ترانزیتی ایران
در حالی که توافق‌هایی با ترکیه برای بهبود تشریفات مرزی و کاهش زمان انتظار کامیون‌ها در مرز بازرگان انجام شده، تکمیل زیرساخت‌های داخلی، به‌ویژه در آذربایجان‌شرقی، کلید بالفعل‌شدن ظرفیت‌های عظیم کریدور تهران ـ بازرگان است. اولویت‌های آینده کاملاً روشن است: تأمین اعتبار برای تکمیل آزادراه تبریز ـ مرند ـ بازرگان، ادامه روند هوشمندسازی با نصب دوربین‌های بیشتر و سامان‌دهی تقاطع‌ها، و تقویت حمل‌ونقل ترکیبی با اتصال این مسیر به شبکه ریلی و پایانه‌های کارگو.

بی‌تردید، کریدور تهران ـ بازرگان ستون فقرات ترانزیت جاده‌ای ایران به اروپاست و آذربایجان‌شرقی مهره کلیدی این ستون. پیشرفت پروژه‌های راهداری و حرکت شتابان به سمت تکمیل آزادراه در این قطعه حیاتی، نه‌تنها روان‌سازی ترافیک و ارتقای ایمنی را به همراه دارد، بلکه برگ برنده‌ای برای ایران در رقابت نفس‌گیر کریدورهای منطقه‌ای خواهد بود. سونیوز همچنان پیگیر تحولات این مسیر راهبردی خواهد بود.