سونیوز: دلتا فورس که به‌طور رسمی با نام «تیارک عملیاتی شماره ۱ نیروهای ویژه – دلتا» شناخته می‌شود، یکی از مخوف‌ترین و نخبه‌ترین واحدهای رزمی نیروی زمینی ارتش آمریکا به شمار می ­رود. این یگان از زمان تأسیس  خود در برخی از مهم‌ترین مأموریت‌های سیاسی و راهبردی آمریکا نقش داشته است. در این گزارش اختصاصی سونیوز، نگاهی دقیق‌تر به تاریخچه، مأموریت‌ها، قابلیت‌ها و همچنین فرآیند گزینش و آموزش اپراتورهای این واحد خواهیم داشت. همچنین برخی از معروف‌ترین مأموریت‌های دلتا فورس، از جمله عملیات کشتن رهبر داعش و عملیات «پنجه عقاب» در تهران را بررسی می‌کنیم.

به گزارش آژانس خبری سونیوز، دلتا فورس که رسماً با نام «گردان عملیاتی نیروهای ویژه ۱-د» شناخته می‌شود، واحد ضدتروریسم نخبه ارتش ایالات‌متحده است. این واحد با نام‌های مستعاری مانند «یونیت»، «گروه کار ویژه سبز»، «پسران دلتا»، «دلتا» و اخیراً «گروه کاربردهای رزمی» نیز شناخته می‌شود. این یگان بسیار تخصصی و محرمانه، به دلیل اجرای برخی از خطرناک‌ترین و چالش‌برانگیزترین مأموریت‌های حساس و سری در جهان مشهور است. مأموریت دلتا فورس چندوجهی است و اپراتورهای آن در رشته‌های تخصصی مختلف مهارت بالایی دارند. تخصص اصلی این گروه، ضدتروریسم و نجات گروگان است.



نقش کلیدی در عملیات ونزوئلا
حمله غافلگیرکننده نیمه‌شب آمریکا به ونزوئلا که به دستگیری نیکلاس مادورو (رئیس‌جمهور این کشور) انجامید، عملیاتی بسیار محرمانه و موفق توصیف شد که زیرساخت‌های حکومت ونزوئلا را فلج کرد. بر اساس دستور مستقیم دونالد ترامپ، رهبر این کشور برای محاکمه درباره اتهامات جنایی علیه شهروندان آمریکایی، به دادگاهی در ایالات متحده انتقال یافت. بخش عمده موفقیت این عملیات، مدیون گروهی نخبه از مأموران مخفی ارتش آمریکا معروف به دلتا فورس بود که رهبری حمله و دستگیری مادورو را بر عهده داشتند. گزارش‌ها حاکی از آن است که در این عملیات، نیروهای امنیتی کوبایی که از مادورو محافظت می‌کردند نیز هدف قرار گرفتند.




تولد یک ایده؛ الهام از واحدهای ویژه بریتانیا
در دهه ۱۹۶۰ با افزایش خطر تروریسم در سطح جهانی، رهبران ایالات متحده تشکیل نوع جدیدی از واحد نظامی برای مبارزه با تروریسم را بررسی کردند. سروان چارلی بکوویث از ارتش آمریکا راه‌حلی ارائه داد. بکوویث که سربازی باتجربه بود، در دهه ۱۹۵۰ در کره خدمت کرده و به «نیروهای ویژه» (کلاه‌سبزها) پیوسته بود. او در سال ۱۹۶۲ به عنوان افسر مبادله به «سرویس هوایی ویژه بریتانیا» (SAS) اعزام شد. SAS یک نیروی نخبه بود که در جنگ جهانی دوم تأسیس شده و در عملیات‌های مخفی و چریکی تخصص داشت. تجربه بکوویث از همکاری با SAS و مشاهده تاکتیک‌های ضدتروریسم و اقدام مستقیم آن‌ها، ایده تشکیل واحدی مشابه در ارتش آمریکا را در ذهن او پرورش داد.



پس از بازگشت، بکوویث گزارشی تهیه و تشکیل معادلی برای SAS در ارتش ایالات متحده را توصیه کرد. او هشدار داد که فقدان چنین واحدی، ارتش آمریکا را آسیب‌پذیر کرده‌است. با این حال، چندین سال طول کشید تا فرماندهی ارتش پیشنهاد او را بپذیرد. در این مدت، بکوویث بر بهبود آموزش نیروهای ویژه و خدمت در ویتنام متمرکز بود. تا سال ۱۹۷۵ که او به درجه سرهنگی رسید و فرمانده «مدرسه جنگ ویژه ارتش» شد، سرانجام چراغ سبز برای تشکیل واحد تصویب شد. در سال ۱۹۷۷، دلتا فورس رسماً تأسیس گردید. اولین اعضا از میان داوطلبان گزینش شدند و دوره آموزش فشرده‌ای را تا سال ۱۹۷۸ پشت سر گذاشتند. این واحد دقیقاً همزمان با وقوع بحران گروگان‌گیری در سفارت آمریکا در تهران، آماده عملیات شد.

اولین مأموریت؛ عملیات پنجه عقاب در ایران
در آبان ۱۳۵۸ و در جریان انقلاب اسلامی ایران، گروهی از دانشجویان انقلابی موسوم به «دانشجویان پیرو خط امام» سفارت آمریکا در تهران را تسخیر و ۶۶ آمریکایی را گروگان گرفتند. ۵۲ گروگان تا دی‌ماه ۱۳۵۹  به مدت 444 روز در اسارت باقی ماندند. به دلتا فورس تازه‌تأسیس مأموریت داده شد تا این گروگان‌ها را نجات دهد. اما عملیات «پنجه عقاب» در آوریل ۱۹۸۰ به فاجعه منجر شد. از هشت هلیکوپتر مورد استفاده در مأموریت، سه فروند به دلیل نقص فنی یا آسیب ناشی از طوفان شن از کار افتادند. یک هلیکوپتر دیگر نیز در پایگاه با یک هواپیمای سوخت‌گیر برخورد کرد که منجر به انفجار، نابودی هر دو هواپیما و کشته شدن هشت نظامی شد. این شکست سنگین، موجب تحقیقات گسترده و در نهایت منجر به ایجاد «فرماندهی عملیات ویژه آمریکا» (USSOCOM)، «هنگ ۱۶۰ عملیات ویژه هوایی» و «تیم ششم سیل» (واحد ویژه نیروی دریایی) شد.



مأموریت‌های موفق در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰
•پس از آن شکست اولیه، دلتا فورس در مأموریت‌های متعددی به موفقیت دست یافت:
•  دهه ۱۹۸۰: فعالیت در السالوادور و نیکاراگوئه در جریان جنگ‌های داخلی آن کشورها.
•عملیات خشم فوری (۱۹۸۳): حمله به گرانادا و آزادسازی زندانیان سیاسی از زندان ریچموند هیل.
• عملیات سایه سنگین: همکاری با پلیس کلمبیا برای تعقیب پابلو اسکوبار (قاچاقچی معروف مواد مخدر). برخی گزارش‌ها حکایت از این دارد که یک تکتیرانداز دلتا فورس مسئول کشتن اسکوبار بوده است.
• عملیات در پاناما (۱۹۸۹): اجرای عملیات‌هایی مانند «قمار اسید» برای نجات یک مأمور سیا و «بسته نفیس» که به دستگیری مانوئل نوریگا (دیکتاتور پاناما) انجامید. ویلیام بویکین (از فرماندهان اولیه دلتا) دستگیری نوریگا را مشابه دستگیری مادورو توصیف کرده است.
• جنگ خلیج‌فارس (۱۹۹۱): مأموریت شناسایی و تخریب موشک‌های اسکاد عراق.
• نبرد موگادیشو (۱۹۹۳): حضور در سومالی در عملیات «مار افعی». در این نبرد که به «سقوط بلک‌هاوک» معروف شد، پنج عضو دلتا فورس، به همراه تعدادی از رنجرها و دیگر نیروها کشته شدند.
• ماموریت‌های امنیتی: حفاظت از دیپلمات‌ها، تیم المپیک آمریکا و تأمین امنیت اجلاس سازمان تجارت جهانی در سیاتل (۱۹۹۹).




دلتا فورس در جنگ با تروریسم (پس از ۱۱ سپتامبر)
پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱، دلتا فورس نقش محوری در «جنگ با تروریسم» ایفا کرد:

• افغانستان: تحت عنوان «گروه کاری شمشیر»، به شکار رهبران القاعده و طالبان پرداخت. در نبرد تورا بورا و عملیات «مار زنگی» علیه شبه‌نظامیان حاضر بود.

• عراق (از ۲۰۰۳): شناسایی اهداف، اشغال تأسیسات حیاتی، ترور عدی و قصی (پسران صدام) و در نهایت دستگیری صدام حسین. این واحد در نبردهای فلوجه و عملیات‌های مختلف دیگر نیز مشارکت داشت.

• عملیات‌های دیگر: تخلیه سفارت آمریکا در بنغازی (۲۰۱۲)، عملیات علیه داعش در سوریه و عراق، مشارکت در دستگیری «ال چاپو» گوزمان (سرکرده کارتل سینالوآ) در سال ۲۰۱۶.

• کشتن رهبران داعش: در سال ۲۰۱۹، در عملیاتی که به دستور ترامپ انجام شد، ابوبکر البغدادی (رهبر داعش) در سوریه به دام افتاد و با انفجار جلیقه انفجاری خودکشی کرد. جانشین او، ابوابراهیم الهاشمی القرشی نیز در سال ۲۰۲۲ در حمله نیروهای دلتا فورس به همین صورت کشته شد.

• اکثر عملیات‌های این واحد همچنان محرمانه است و پنتاگون به ندرت وجود یا جزئیات فعالیت‌های آن را تأیید می‌کند.


ساختار و سازمان دلتا فورس
دلتا فورس برای انعطاف و استقرار سریع در سراسر جهان طراحی شده است. ساختار آن شامل بخش‌های زیر است:
• اسکادران‌های حمله و شناسایی: هسته اصلی عملیاتی واحد.
• اسکادران‌های پشتیبانی تخصصی: شامل پشتیبانی، مخابرات و تیم‌های «اف‌او» (عملیات ویژه پیشرفته).
• اسکادران عملیات شبکه کامپیوتری (CNOS): متشکل از هکرها و متخصصان جنگ سایبری که وظیفه شناسایی هدف، نفوذ به شبکه‌ها و پشتیبانی اطلاعاتی برای عملیات را بر عهده دارند. این اسکادران پس از ۱۱ سپتامبر گسترش یافت. این واحد در مجموع حدود ۵۰۰ اپراتور و تعداد بیشتری پرسنل پشتیبانی دارد.

گزینش در دلتافورس:
پیوستن به دلتا فورس بسیار دشوار است چرا که منبع جذب اصلی: حدود ۷۰ درصد از اعضا از «هنگ ۷۵ تکاور» (رنجر) و «نیروهای ویژه» (کلاه‌سبزها) انتخاب می‌شوند. با این حال، سربازان از یگان‌های متعارف و حتی سایر شاخه‌های نیروهای مسلح نیز می‌توانند داوطلب شوند. شرایط اولیه داشتن مجوز امنیتی «فوق‌محرمانه»، گذراندن دوره چتربازی و حداقل ۳۶ ماه باقی‌مانده خدمت است.فرآیند گزینش نیز بسیار پیچیده است در حدی که به «راهپیمایی طولانی» معروف است و شامل آزمون‌های طاقت‌فرسای فیزیکی و ذهنی است که جزئیات آن به شدت محرمانه است. یکی از مراحل معروف، یک «راهپیمایی ۴۰ مایلی با کوله کامل» است.

آموزش فشرده و تخصصی
پس از عبور ا از  مرحله گزینش، داوطلبان وارد دوره‌های آموزشی فشرده می‌شوند:
• آمادگی فیزیکی: تمرکز بر قدرت، استقامت و توانایی حمل بار در شرایط سخت. رژیم غذایی ویژه‌ای برای به حداکثر رساندن عملکرد بدنی طراحی شده است.
• دوره آموزش اپراتور (OTC): این مرحله پیشرفته شامل آموزش‌های تخصصی است: تیراندازی پیشرفته با انواع سلاح‌های کمری و بلند، جنگ نزدیک (CQB)، مواد منفجره، چتربازی پیشرفته، تاکتیک‌های نجات گروگان و محافظت از شخصیت‌ها.
•تخصص‌یابی: پس از OTC، اپراتورها ممکن است در مدارس تخصصی‌تری مانند «تک‌تیراندازی پیشرفته» آموزش ببینند.
•نکته جالب در مورد نمادها این است که بر خلاف رنجرها (کلاه بره‌ای) یا کلاه‌سبزها، دلتا فورس کلاه رسمی واحدی ندارد و اعضای آن معمولاً کلاه یگان سابق خود را بر سر می‌گذارند.



تاکتیک‌ها و شیوه‌های رزم
دلتا فورس برای مأموریت‌های ضدتروریسم و نجات گروگان طراحی شده است که تاکتیک‌های آن به شرح زیر است:
•حملات سریع و چندوجهی: استفاده همزمان از «نیروی حمله» برای ورود به هدف، «عنصر محاصره» برای قطع راه‌های فرار و تقویت، و «تک‌تیراندازان/ناظران» برای پوشش و شناسایی.
•جنگ نزدیک (CQB): تخصص در پاکسازی ساختمان‌ها و اتاق‌ها با سرعت و دقت بالا.
• استفاده از فناوری: بهره‌گیری از پهپادهای شناسایی (ISR) و پشتیبانی هوایی نزدیک در اکثر عملیات‌ها.
• تمرین‌های غیرمتعارف: این واحد دائماً در حال توسعه تاکتیک‌های نوین است؛ از جمله تمرین تیراندازی از پشت شیشه خودروها (برای جبران انحراف گلوله) یا توقف قطارهای در حال حرکت.

تسلیحات و تجهیزات
دلتا فورس در انتخاب و توسعه سلاح پیشگام است و رابطه نزدیکی با تولیدکنندگان دارد:
• سلاح‌های اصلی: شامل تفنگ‌های تهاجمی مانند M4A1، HK416، و SR-16.
• تک‌تیراندازی: تخصص ویژه این واحد. سلاح‌هایی مانند SR-25 (و مدل ارتقایافته نظامی آن به نام M110) که با  فشنگ ۷.۶۲x51 میلی‌متر ناتو شلیک می‌کنند، برای برد بلند و دقت بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند.
• اسلحه‌سازان داخلی: واحد دارای تیم‌های اسلحه‌سازی است که می‌توانند سلاح‌ها را برای رفع نیازهای خاص عملیاتی اصلاح و سفارشی‌سازی کنند.

گردان‌های فرعی پشتیبانی
برای پشتیبانی از مأموریت‌های عملیاتی، دلتا فورس دارای گردان‌های فرعی تخصصی است که این گردان‌ها شامل پرسنل متخصصی از جمله آشپز، جراح، متخصص مالی، لجستیک و خنثی‌سازی مواد منفجره هستند.

•  گردان مخابرات
• گردان پشتیبانی رزمی
•  گردان عملیات شبکه کامپیوتری (CNOS)
• گردان ارزیابی تاکتیکی و تحقیقات عملیاتی (TEOR)
• گردان گزینش و آموزش

دلتا فورس به عنوان یکی از مرموزترین و کارآمدترین واحدهای ویژه جهان، با گزینش فوق‌سختگیرانه، آموزش بی‌رحمانه و مشارکت در پیچیده‌ترین عملیات‌های چند دهه اخیر، به نمادی از توانایی عملیاتی خاص ایالات متحده تبدیل شده است. اگرچه موفقیت‌های آن اغلب در سایه باقی می‌ماند، ولی شکست‌ها و پیروزی‌هایش همواره تأثیر عمیقی بر استراتژی نظامی آمریکا و تحولات بین‌المللی گذاشته است.

نویسنده : سونیوز