روز ملی فرش

کد خبر : 10699

10:30

1405/03/20

سونیوز: امروز، ۱۰ ژوئن (۲۰ خرداد) که در تقویم ایران به نام روز ملی فرش ثبت شده، فقط یک مناسبت معمولی نیست؛ این روز، یادآور سفری ۴۰۰۰ ساله در تاروپود تمدنی است که هنوز هم نفس می‌کشد، نفس می‌دهد و زیر پای میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا گره خورده است. اما پشت همین نقش و نگارهای به ظاهر ساده، چه رازهایی نهفته است؟

به گزارش آژانس خبری سونیوز، شاید باورنکردنی باشد اما کهن‌ترین فرش شناخته شده در تاریخ، فرش پازیریک نام دارد؛ قالیچه‌ای که در سال ۱۹۴۹ در یخ‌های آلتای سیبری کشف شد و باستان‌شناسان بلافاصله فریاد زدند: «این اثر دست هنرمندان هخامنشی است!» قدمت این فرش ۲۵۰۰ سال تخمین زده می‌شود و هم‌اکنون در موزه ارمیتاژ سنت پترزبورگ نگهداری می‌شود. جالب است بدانید این فرش چنان ریزبافت و سالم است که هنوز هم می‌توان سواران و گوزن‌های نقش بسته بر آن را با چشم دید.

رمزگشایی از خطوط فرش؛ بته‌جقه و اسلیمی حرف می‌زنند
آیا می‌دانستید بسیاری از نقش‌های معروف فرش ایرانی – مثل بته‌جقه – در اصل حاصل یک خطای چشمی و تصحیح تدریجی الگو بوده‌اند؟ برخی پژوهشگران معتقدند بته‌جقه ابتدا شکلی از سرو (نماد زندگی جاودان) بوده و بعدها به صورت قوسی درآمده که امروز نماد جهانی هنر ایران است. همچنین نقش اسلیمی، هیچ‌گاه پایان مشخصی ندارد؛ این بی‌پایانی، تداعی‌گر مفاهیم عرفانی و بی‌زمانی در فرهنگ ایرانی است.

رکوردهایی که حیرت‌آورند
- بزرگ‌ترین فرش دستبافت جهان، فرش مسجد جامع ابوظبی است که در ایران و توسط ۱۲۰۰ بافنده طی ۱۸ ماه بافته شد. مساحت این فرش به ۵۶۲۷ متر مربع می‌رسد؛ یعنی چیزی حدود یک زمین فوتبال.
- ریزترین فرش جهان، نمونه‌ای با ۱۰۰۰ گره در هر سانتی‌متر مربع است که در استان یزد بافته شده؛ به طوری که برای دیدن نقش آن به ذره‌بین نیاز دارید.

یک حقیقت جذاب دیگر: فرش، سفیر بدون گذرنامه ایران در جهان
با اینکه سال‌ها از تحریم‌های نفتی و اقتصادی می‌گذرد، فرش دستباف ایرانی همیشه مشتریان پروپاقرصی در اروپا، آمریکا و کشورهای عربی داشته است. جالب است بدانید حتی در اوج محدودیت‌ها، حراجی‌های بزرگ لندن و نیویورک، قالی‌های ایرانی را به عنوان «لوکس‌ترین کالای سرمایه‌ای» می‌فروشند. همچنین سازمان جهانی یونسکو، هنر قالی‌بافی ایرانی را در فهرست میراث ناملموس بشری ثبت کرده است.

امروز، یک عدد خاص را به یاد بیاوریم: ۲۰۲۶
جالب‌تر اینکه امسال (۲۰۲۶) مصادف شده با رقمی خاص: در بازار جهانی، ارزش یک متر مربع فرش دستبافت اصیل ایرانی، گاه به ۲۰۲۶ دلار هم می‌رسد؛ اگر فرش نفیس و آنتیک باشد، قیمت از ده‌ها هزار دلار هم عبور می‌کند. پس امروز روزی است برای احترام به دستانی که گره می‌زنند، طرح می‌ریزند و تاریخ را در پود و تار خود قفل می‌کنند.

فردا شاید فرش‌ها را جمع کنیم یا زیر پا بیندازیم، اما امروز بدانیم هر گره فرش ایرانی، یک بوسه بر خاک فرهنگ ۴۰۰۰ ساله‌ای است که هرگز کهنه نمی‌شود.

روز ملی فرش بر تمام هنردوستان و بافندگان بی‌ادعای این سرزمین مبارک باد.