به گزارش آژانس خبری سونیوز، مرکز آمار ایران گزارش نتایج سالانه طرح آمارگیری گذران وقت در نقاط شهری کشور در سالهای ۱۴۰۳–۱۴۰۴ را منتشر کرد. در این میان دکتر محمدرضا دادگستر از این آمار جمع بندی ای به عمل آورده و آن را در کانال خود منتشر کرده است. بر اساس این جمع بندی، «رسیدگی و خودمراقبتی» با میانگین نزدیک به ۱۲ ساعت، دستبالا را در شبانهروز ایرانیان دارد و امور فراغتی و رسانهای با ۴ ساعت در رتبه دوم است؛ در حالی که کارهای داوطلبانه با سهم ناچیز ۲ دقیقهای، در قعر فعالیتها قرار دارد.
این آمارها همچنین پرده از یک گسل جنسیتی بزرگ برمیدارند؛ جایی که مردان با حدود ۵ ساعت اشتغال، بار اقتصادی را به دوش میکشند و در مقابل، زنان با نزدیک به ۵ ساعت کار خانگیِ بدون مزد، بازوی اصلی مدیریت درون خانه هستند. افزون بر این، سن و تجرد به طور چشمگیری سهم آموزش، فراغت و مسئولیتهای خانوادگی را در طول عمر جابهجا میکنند. این مطلب را در ادامه می خوانید:
مرکز آمار ایران گزارش نتایج سالانه طرح آمارگیری گذران وقت در نقاط شهری کشور در سالهای ۱۴۰۳–۱۴۰۴ را منتشر کرد. بر اساس یافتههای این گزارش، بیشترین بخش شبانهروز افراد به «رسیدگی و خودمراقبتی» اختصاص دارد که شامل خواب، غذا خوردن، آشامیدن و مراقبتهای بهداشتی است.
افراد ۱۵ ساله و بیشتر در مناطق شهری به طور متوسط ۱۱ ساعت و ۴۵ دقیقه از شبانهروز را صرف این دسته از فعالیتها میکنند. پس از آن، «فرهنگ، فراغت، رسانههای گروهی و فعالیتهای ورزشی» با ۴ ساعت و ۱ دقیقه در رتبه دوم قرار دارد که نشان میدهد اوقات فراغت بخش مهمی از زندگی روزمره شهروندان شهری را تشکیل میدهد.
در ادامه، افراد به طور متوسط ۲ ساعت و ۵۶ دقیقه را صرف خدمات خانگی بدون مزد، ۲ ساعت و ۴۸ دقیقه را صرف اشتغال و فعالیتهای مرتبط با کار، و ۱ ساعت و ۳۸ دقیقه را صرف معاشرت، ارتباطات، مشارکت اجتماعی و فعالیتهای مذهبی میکنند.
در مقابل، کمترین زمان شبانهروز، یعنی تنها ۲ دقیقه، به فعالیتهای داوطلبانه، کارآموزی و سایر فعالیتهای بدون مزد اختصاص یافته است که نشاندهنده سهم بسیار اندک مشارکت داوطلبانه در زندگی روزمره شهروندان است.
یکی از مهمترین یافتههای گزارش، وجود شکاف قابل توجه جنسیتی در نحوه گذران وقت است. اگرچه زنان و مردان تقریباً زمان مشابهی را صرف خواب و مراقبتهای شخصی میکنند، اما پس از آن الگوی فعالیتهای آنان بهطور محسوسی از یکدیگر فاصله میگیرد.
مردان پس از خودمراقبتی، بیشترین زمان خود را به اشتغال اختصاص میدهند و به طور متوسط روزانه ۴ ساعت و ۵۵ دقیقه مشغول فعالیتهای اقتصادی هستند، در حالی که زنان تنها ۴۱ دقیقه از روز را صرف اشتغال میکنند.
در مقابل، زنان روزانه ۴ ساعت و ۴۶ دقیقه را به خدمات خانگی بدون مزد اختصاص میدهند، در حالی که این رقم برای مردان تنها ۱ ساعت و ۴ دقیقه است. به بیان دیگر، زنان روزانه حدود ۳ ساعت و ۴۲ دقیقه بیشتر از مردان کار خانگی بدون مزد انجام میدهند، در حالی که مردان حدود ۴ ساعت و ۱۴ دقیقه بیشتر از زنان در فعالیتهای اقتصادی حضور دارند.
این نتایج نشان میدهد که تقسیم سنتی نقشهای خانوادگی و اقتصادی همچنان در جامعه شهری ایران بسیار پررنگ است و بخش بزرگی از بار کارهای بدون مزد بر دوش زنان قرار دارد.
گزارش همچنین نشان میدهد که الگوی گذران وقت با افزایش سن تغییر میکند. جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله و همچنین گروه سنی ۱۵ تا ۲۹ سال، پس از فعالیتهای خودمراقبتی، بیشترین زمان خود را صرف فرهنگ، فراغت، رسانهها و ورزش میکنند و سهم بیشتری از زمان آنان نیز به یادگیری و آموزش اختصاص دارد.
در مقابل، با افزایش سن، سهم فعالیتهای شغلی کاهش یافته و زمان بیشتری صرف خدمات خانگی، معاشرت و مراقبت از اعضای خانواده میشود. این تغییرات بیانگر دگرگونی تدریجی اولویتهای زندگی در مراحل مختلف عمر است.
از سوی دیگر، وضعیت تأهل نیز بر الگوی استفاده از زمان اثرگذار است. افرادی که هرگز ازدواج نکردهاند، حدود ۵۲ دقیقه بیشتر از افراد متأهل به فعالیتهای فراغتی، رسانهای و ورزشی میپردازند. در مقابل، افراد دارای همسر به طور متوسط نزدیک به دو ساعت بیشتر از مجردها صرف انجام خدمات خانگی بدون مزد میکنند که این امر احتمالاً ناشی از مسئولیتهای خانوادگی، نگهداری از فرزندان و مدیریت امور منزل است. همچنین افراد بیهمسر بر اثر فوت همسر، نسبت به سایر گروهها زمان بیشتری را صرف معاشرت و ارتباطات اجتماعی میکنند.