سـونیـوز
پایگاه خبری تحلیلی
نسخه چاپی خبر
چرا دمای ۳۷ درجه اروپا از ۵۰ درجه خوزستان ایران مرگبارتر است؟
کد خبر :
12619
17:00
1405/04/24
سونیوز: تصورکنید دماسنج تنها ۳۷ درجه را نشان میدهد، اما خیابانهای لندن و پاریس به اندازه یک میدان نبرد قربانی میگیرند. درست در روزهایی که اهواز و آبادان با ۴۸ درجه زندگی عادیشان را ادامه میدهند، قلب اروپا زیر گرمایی به ظاهر ملایم از نفس میافتد. سونیوز در یک گزارش اختصاصی پرده از دلایل شوکهکننده این مرگهای بیصدا برمیدارد؛ از خانههایی که آدمها را میپزند تا غفلتی که گرمایش زمین را به قاتلی زنجیرهای تبدیل کرده است.
به گزارش
آژانس خبری سونیوز
، تنها در دو ماه نخست تابستان
۲۰۲۶
، موجهای گرمایی که انگلستان و ولز را درنوردیدند، جان
۲۷۳۶
نفر را گرفتند. عددی که اگر در هر بحران دیگری ثبت میشد، جهان را به شوک فرو میبرد، اما این بار در سکوتی مرگبار گم شد. بررسی مشترک پژوهشگران کالج امپریال لندن، مدرسه بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن و اداره هواشناسی بریتانیا نشان میدهد از این تعداد، حدود
۲۲۰۰
نفر فقط در موج گرمای مهیب اواخر ژوئن جان باختهاند؛ یعنی در اوج فاجعه، هر روز نزدیک به
۴۴۰
نفر بر اثر گرما از پای درآمدهاند
.
اینها آمار خشک و خالی نیستند؛ روایت خانههایی هستند که به تنور تبدیل شدند، سالمندانی که در نبود یک کولر ساده، قلبشان از تپش ایستاد و بیمارانی که نفسهای آخر را در هوایی کشیدند که هیچ راه فراری از آن نبود. وقتی دما در بریتانیا به
۳۷.۷
درجه سانتیگراد رسید، شبکه درمانی زیر فشار خرد شد، مدارس تعطیل شدند و حتی صحبت از الزام نصب سرمایش در خانههای سالمندان بالا گرفت. برای کشوری که سرمای زمستان را به جان میخرد،
۳۷
درجه یک کابوس تمامعیار بود
.
اعدادی که یک قاره را تکان دادند
ماجرا فقط به انگلستان محدود نماند. دادههای شبکه پایش مرگومیر اروپا
(EuroMOMO)
از ثبت بیش از
۱۰
هزار مرگ اضافی در هفته اوج گرما در سراسر قاره حکایت دارد؛ عمده قربانیان بالای
۶۵
سال سن داشتند. در فرانسه هم
۲۰۲۵
مرگ مرتبط با گرما گزارش شد و دما در بخشهایی از اسپانیا، آلمان و اروپای مرکزی از مرز
۴۰
درجه عبور کرد و رکوردهای تاریخی ژوئن را شکست. دانشمندان گروه «ورلد ودر اتریبیوشن» این موج گرما را یکی از شدیدترین رویدادهای ثبتشده در اروپا میخوانند و تأکید میکنند چنین دماهایی بدون دخالت انسان در اقلیم، تقریباً غیرممکن بودند. برآوردها نشان میدهد تغییرات اقلیمی در برخی مناطق،
۳
تا
۴
درجه به دمای اوج افزوده است
.
مرگهایی که اسم گرما رویشان نیست
اگر فکر میکنید قربانیان مستقیماً بر اثر گرمازدگی از دنیا رفتهاند، واقعیت تلختری را از دست دادهاید. گرما به ندرت مستقیم میکشد؛ بدن را چنان تحت فشار میگذارد که بیماریهای خاموش قلبی، عروقی، تنفسی و کلیوی ناگهان فوران میکنند. سالمندان، بیماران مزمن و مصرفکنندگان برخی داروها در خط مقدم این حمله خزندهاند. به همین دلیل پژوهشها از اصطلاح «مرگ اضافی» استفاده میکنند؛ مرگی که در گواهی فوت ممکن است سکته قلبی ثبت شود، اما ماشهاش را گرما کشیده است. در موج گرمای اخیر بریتانیا، بیشترین تلفات در میان افراد بالای
۸۵
سال دیده شد و
۴۲
درصد از کل مرگها به افزایش دمای ناشی از تغییرات اقلیمی منتسب شد؛ یعنی حدود
۱۱۰۰
نفر تنها به خاطر گرمایش اضافیای که بشر به جو تحمیل کرده جان باختند
.
راز آسیبپذیری اروپا در گرمایی که برای ایران عادی است
پرسشی که ذهن هر ایرانی را قلقلک میدهد: چرا دمای
۳۷
درجه در لندن فاجعه میآفریند، اما
۵۰
درجه در اهواز زندگی را تعطیل نمیکند؟ پاسخ در ژنها یا شجاعت ذاتی نیست؛ در «سازگاری» نهفته است. شهرهای اروپایی برای گرم شدن طراحی نشدهاند. ساختمانهای مسکونی، مدارس و حتی برخی بیمارستانهایشان با هدف نگه داشتن گرما در زمستانهای بلند ساخته شدهاند، نه دفع آن در تابستانهای تازهوارد. پنجرههای بزرگ رو به آفتاب، عایقبندی سنگین و نبود سیستم تهویه مطبوع، خانهها را به جعبههای مرگباری تبدیل میکند که دما را در خود حبس میکنند. در بریتانیا، کولر در خانهها به مراتب کمتر از آمریکا یا کشورهای حاشیه خلیج فارس رواج دارد
.
در نقطه مقابل، معماری سنتی ایران با بادگیرها، حیاطهای مرکزی و دیوارهای قطور، سدهها برای نبرد با گرما تکامل یافته است. امروز هم کولرهای آبی و گازی، ساعات کاری شناور در مناطق گرمسیر و آشنایی دیرینه با آبوهوای داغ، ایرانیها را در برابر حرارت بالا مقاومتر نشان میدهد. اما این مقاومت نسبی هرگز به معنای مصونیت نیست
.
زنگ خطر برای ایران؛ سازگاری تا کجا دوام میآورد؟
کارشناسان هشدار میدهند حتی کشوری مثل ایران که با گرما اخت شده، از تبعات گرمایش جهانی در امان نخواهد ماند. طولانیتر شدن امواج گرمایی، خشکسالیهای پیدرپی، تشدید فشار بر منابع آب و رشد بیسابقه بیماریهای مرتبط با گرما، چالشهاییاند که در دهههای آینده از راه میرسند. زیرساختهای فرسوده، بافتهای شهری متراکم و نابرابری در دسترسی به سرمایش کافی میتواند سناریوی اروپا را در خیابانهای تهران، مشهد یا شیراز هم تکرار کند. تابستان
۲۰۲۶
در اروپا فقط یک خبر نبود؛ پیشنمایشی از آیندهای بود که اگر مهار نشود، مرز نمیشناسد
.
سونیوز این گزارش را بر اساس دادههای رسمی کالج امپریال لندن، مدرسه بهداشت و پزشکی گرمسیری لندن، اداره هواشناسی بریتانیا، شبکه پایش مرگومیر اروپا و تحلیلهای گروه ورلد ودر اتریبیوشن تهیه کرده است
.
نویسنده : سونیوز
پژوهشیار
