سـونیـوز
پایگاه خبری تحلیلی
نسخه چاپی خبر
روز جهانی مهارت جوانان
کد خبر :
12617
11:00
1405/04/24
سونیوز: آیا میدانید ۴۵۰ میلیون جوان در سراسر جهان، با وجود استعدادهای بینظیر، از فقدان مهارتهای کافی برای ورود به بازار کار رنج میبرند؟ در شرایطی که انقلاب صنعتی چهارم و هوش مصنوعی ساختار اقتصاد جهانی را دگرگون میسازند، «مهارت» به مهمترین سرمایه هر جوان تبدیل شده است. سونیوز در این گزارش اختصاصی، ابعاد پنهان این روز جهانی را واکاوی میکند.
یه گزارش
آژانس خبری سونیوز
، امروز
۱۵ جولای، برابر با 24 تیرماه که سازمان ملل متحد آن را به عنوان «روز جهانی مهارت جوانان» نامگذاری کرده،است. این مناسبت فرصتی یک پرسش اساسی مطرح می کند: آیندهای که در آن میلیونها جوان بیمهارت در حاشیه اقتصاد باقی بمانند، چه سرنوشتی در انتظار جهان خواهد بود؟
از یک قطعنامه ساده تا جنبشی جهانی؛ تولد روزی برای نجات نسل آینده
«روز جهانی مهارت جوانان» ریشه در نگرانی عمیق جامعه جهانی از بحران بیکاری جوانان دارد. بر اساس برآورد سازمان ملل، در سال ۲۰۱۳ میلادی، شمار بیکاران جوان در سراسر جهان به رقم هشداردهنده ۷۴.۵ میلیون نفر رسید و مشخص شد که جوانان سه برابر بیشتر از بزرگسالان در معرض بیکاری قرار دارند. در چنین فضایی، سریلانکا پیشنویس قطعنامهای را به مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد و در نهایت، مجمع عمومی سازمان ملل در تاریخ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۴، قطعنامه ۶۹/۱۴۵ را به تصویب رساند و ۱۵ جولای هر سال را به عنوان «روز جهانی مهارت جوانان» اعلام کرد. نخستین مراسم این روز در ۱۵ جولای ۲۰۱۵ برگزار شد و بانکیمون، دبیرکل وقت سازمان ملل، در پیامی از جامعه جهانی خواست تا برای توسعه مهارتهای جوانان سرمایهگذاری سیاسی و مالی انجام دهند. از آن سال تاکنون، این روز به بستری برای گفتوگو میان جوانان، مؤسسات آموزشی، کارفرمایان و سیاستگذاران تبدیل شده است.
مهارت، ابزار موتور توانمندسازی و فرصتآفرینی
اهمیت این روز جهانی فراتر از یک رویداد نمادین است. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در پیام خود به مناسبت این روز تأکید کرده است که «مهارتها نه فقط ابزار، بلکه موتورهای توانمندسازی و فرصتآفرینی هستند». هدف از نامگذاری این روز، بررسی نقش آموزشهای فنی و حرفهای در توسعه اقتصادی کشورها و حل معضل بیکاری و اشتغال ناقص جوانان است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی کار، نرخ بیکاری جوانان در سال ۲۰۲۳ به ۱۳ درصد کاهش یافت که پایینترین میزان در ۱۵ سال اخیر محسوب میشود. با این حال، این آمار مثبت نباید ما را از واقعیت تلخ غافل کند: همچنان از هر پنج جوان در جهان، یک نفر — و بیش از یکچهارم زنان جوان — در وضعیت «نه در آموزش، نه در اشتغال و نه در آموزش» قرار دارند. بیش از نیمی از جوانان شاغل نیز در مشاغل غیررسمی فعالیت میکنند و در کشورهای کمدرآمد، سهچهارم آنان فقط به خوداشتغالی یا مشاغل موقت دسترسی دارند.
از نیویورک تا شانگهای؛ جهانی که برای مهارت جوانان ارزش قائل میشود
«روز جهانی مهارت جوانان» در سراسر جهان مورد توجه قرار گرفته و هر کشور بنا بر ظرفیتهای خود، به استقبال آن میرود. در مقر سازمان ملل در نیویورک و نیز در پاریس، مراسم باشکوهی برگزار میشود که در آن جوانان فرصت گفتوگو با سیاستگذاران را پیدا میکنند. در سال ۲۰۲۴، مراسم این روز در استان گوانگدونگ چین با حضور کارشناسان و شرکتکنندگانی از ۱۷ کشور و منطقه برگزار شد و بر حوزههای پیشرفتهای مانند طراحی صنعتی و رایانش ابری متمرکز بود. در سال ۲۰۲۶، موزه جهانی مهارت در شانگهای میزبان بیش از ۱۶۰ نوجوان از ۱۷ کشور بود تا در قالب اردوی تعامل جوانان، مهارتهای خود را به نمایش بگذارند و با فرهنگ غنی صنایعدستی چین آشنا شوند. کشورهای اسلامی نیز از این روز غافل نبودهاند؛ سازمان آموزش، علمی و فرهنگی جهان اسلام بر تعهد خود برای تربیت نسلی از رهبران جوان تأکید کرده است. این تنوع در برنامهها نشان میدهد که مسئله مهارتآموزی جوانان به یک دغدغه فراملی تبدیل شده است.
۴۵۰ میلیون جوان در بنبست مهارت؛ شکافی که جهان را تهدید میکند
با وجود تمام تلاشها، چالشهای پیشروی مهارتآموزی جوانان همچنان عمیق و گسترده است. سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد گزارش داده است که در حال حاضر ۴۵۰ میلیون جوان در سراسر جهان فاقد مهارتهای کافی برای موفقیت در بازار کار هستند. از هر پنج فرد ۱۵ تا ۳۴ ساله، یک نفر از مسیرهای رسمی توسعه مهارت دور مانده است. این شکاف مهارتی، گروههای آسیبپذیر را بیشتر تحت تأثیر قرار داده است: در کشورهای کمدرآمد، ۹۰ درصد از دختران و زنان جوان از فضای دیجیتال محروم هستند و تنها ۲۲ درصد از متخصصان هوش مصنوعی در جهان زن هستند. همچنین، نزدیک به ۴۰ درصد از مهارتهای فعلی نیروی کار دیگر با نیازهای بازار کار همخوانی ندارد و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، ۲۲ درصد از مشاغل موجود به دلیل تحولات فناورانه دگرگون شوند. این آمار هشداردهنده نشان میدهد که نظامهای آموزشی بسیاری از کشورها از تحولات سریع بازار کار عقب ماندهاند.
از بیکاری ۷۳ میلیونی تا فرصت ۶.۵ تریلیون دلاری؛ اقتصاد در انتظار مهارت
از منظر اقتصادی، سرمایهگذاری در مهارتآموزی جوانان نه یک هزینه، بلکه یک فرصت طلایی محسوب میشود. برآورد بانک جهانی نشان میدهد که پر کردن شکاف مهارتی جوانان میتواند طی هفت سال آینده، ۶.۵ تریلیون دلار ارزش اقتصادی ایجاد کند. با این حال، هزینه بیتوجهی به این حوزه گزاف است: طبق گزارش سازمان بینالمللی کار، همهگیری کرونا شرایط را برای جوانان ۱۵ تا ۲۴ سال بسیار دشوارتر کرد و پیشبینی میشد که در سال ۲۰۲۲ تعداد بیکاران جوان جهان به ۷۳ میلیون نفر برسد. در مقابل، سرمایهگذاری در بخشهای سبز و آبی (اقتصاد دریایی) میتواند تا سال ۲۰۳۰ حدود ۸.۴ میلیون شغل برای جوانان ایجاد کند. تجربه کشورهای صنعتی نشان داده است که در جوامعی که مهارت ارزش بالایی دارد، جوانان از انتخابهای شغلی بیشتر، درآمد بالاتر و زندگی شرافتمندانهتری برخوردارند. به عبارت دیگر، مهارتآموزی، کلید خروج از چرخه فقر و ورود به اقتصاد پویا و رقابتی است.
پلهای مهارتی که فرهنگها را به هم وصل میکنند
بُعد فرهنگی این روز جهانی کمتر مورد توجه قرار گرفته، اما از اهمیت والایی برخوردار است. شعار امسال این روز یعنی «مهارت برای آیندهای مشترک» ، بر نقش جوانان در پلزدن میان شکافهای فرهنگی تأکید دارد. مهارتآموزی، فراتر از انتقال تکنیکهای فنی، بستری برای تبادل فرهنگی و درک متقابل ملتها فراهم میآورد. موزه جهانی مهارت در شانگهای، نمونه بارزی از این رویکرد است که با میزبانی از نوجوانان کشورهای مختلف، «فرهنگ غنی صنایعدستی چین» را به جوانان جهانی منتقل میکند و دوستیهای فراملی را شکل میدهد. از سوی دیگر، مهارتهای سنتی و هنرهای خلاقانه نیز بخشی از هویت فرهنگی هر جامعه را تشکیل میدهند که با توانمندسازی جوانان در این حوزهها، میتوان میراث فرهنگی را حفظ و به نسلهای آینده منتقل کرد. یونسکو نیز بر این نکته تأکید دارد که مهارتها باید نه فقط تواناییهای فنی، بلکه خلاقیت، تفکر انتقادی و همدلی را نیز در بر گیرند.
کارخانجات آینده به دستان ماهر جوان نیاز دارند
توسعه صنعتی هر کشوری در گرو وجود نیروی کار ماهر و متخصص است. تجربه نشان داده است که کشورهای صنعتی قدرتمند، به نیروهای کار فنی ماهر خود میبالند. در چین، به عنوان یکی از بزرگترین اقتصادهای صنعتی جهان، هماکنون بیش از ۲۲۴ میلیون نفر نیروی کار ماهر وجود دارد که سهم آنان از کل شاغلان به ۳۰ درصد میرسد. از این تعداد، بیش از ۷۲ میلیون نفر مهارتهای عالی دارند. نظام آموزشی فنی و حرفهای در این کشور با ۲۴۱۰ مدرسه و ۴.۱۹ میلیون دانشآموز، نقش کلیدی در تأمین نیروی انسانی مورد نیاز صنایع ایفا میکند. سرمایهگذاری در مهارتهای جوانان، در واقع سرمایهگذاری در صنایع قویتر، جوامع پویاتر و آیندهای مرفهتر است. با توجه به تحولات سریع فناوری و ظهور هوش مصنوعی، صنایع به جوانانی نیاز دارند که نه تنها مهارتهای فنی، بلکه توانایی تطبیق با تغییرات و حل مسئلههای پیچیده را نیز دارا باشند.
آیندهای که با مهارتهای امروز ساخته میشود
آینده بازار کار جهان، به طور قطع به مهارتهای جوانان امروز گره خورده است. بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد درباره «آینده مشاغل»، بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰، حدود ۱۷۰ میلیون شغل جدید در جهان ایجاد خواهد شد و در مقابل، ۹۲ میلیون شغل از بین خواهد رفت. با این حال، این فرصتهای شغلی تنها به کسانی تعلق خواهد گرفت که مهارتهای مناسب را دارا باشند؛ چرا که نزدیک به ۴۰ درصد از مهارتهای اصلی نیروی کار فعلی باید در پنج سال آینده بهروزرسانی یا جایگزین شوند. تفکر تحلیلی، سازگاری، یادگیری مستمر، حل مسئله پیچیده، خلاقیت و درک هوش مصنوعی، از جمله مهارتهایی هستند که بیشترین تقاضا را در سالهای آینده خواهند داشت. گزارشهای مایکروسافت و لینکدین نشان میدهد که شرکتها به تدریج از استخدام بر اساس مدارک تحصیلی به استخدام بر اساس مهارتهای عملی روی میآورند. یونسکو نیز با راهاندازی «سکوی مهارتهای آینده»، گامی بلند در جهت توانمندسازی جوانان برای دنیای فردا برداشته است. روز جهانی مهارت جوانان، هر سال ما را به یاد این حقیقت مهم میاندازد که سرمایهگذاری در مهارتهای جوانان، سرمایهگذاری در آیندهای پایدار، فراگیر و مرفه برای همه بشریت است.
نویسنده : سونیوز
پژوهشیار
