سـونیـوز

پایگاه خبری تحلیلی

نسخه چاپی خبر

جشن شبانه موش‌ها در تهران؛ هشداری که نباید نادیده گرفت

کد خبر : 12243
14:08
1405/02/04


سونیوز: تصور کنید هر شب، با تاریک شدن هوا، میلیون‌ها موجود گرسنه در زیر شهر بیدار می‌شوند و سفره‌ای رنگین و رایگان، ناخواسته از سوی خود ما برایشان پهن می‌شود. کارشناسان هشدار می‌دهند که مهربانی ناآگاهانه شهروندان و نبود مدیریت صحیح پسماند، در حال تبدیل کردن کلان‌شهرها به بهشتی امن و بی‌دردسر برای موش‌هاست؛ جایی که زنگ خطر سلامت عمومی، نه با صدای آژیر، که با صدای پای این جوندگان به صدا درآمده است.


به گزارش آژانس خبری سونیوز در سال‌های اخیر، افزایش جمعیت موش‌ها در کلان‌شهرها به یکی از دغدغه‌های اصلی مدیران شهری و کارشناسان محیط زیست تبدیل شده است؛ مسئله‌ای که نه‌تنها سلامت عمومی را تهدید می‌کند، بلکه به تخریب اکوسیستم شهری نیز می‌انجامد.

اردوان پورمحمدی، کارشناس محیط زیست و مدیر اسبق کنترل حیوانات شهری شهرداری تهران، در گفت‌وگویی به بررسی ابعاد این چالش و راهکارهای اجرایی کنترل آن پرداخت.

پسماند غذا؛ منبع اصلی تغذیه موش‌ها
پورمحمدی با اشاره به اهمیت مدیریت پسماند مواد غذایی در کنترل جمعیت موش‌ها گفت: یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش جمعیت موش‌ها در شهرها، دسترسی آسان آن‌ها به منابع غذایی است. اگر پسماند مواد غذایی به‌درستی مدیریت نشود، این مواد به‌راحتی در دسترس موش‌ها قرار می‌گیرد و موجب رشد سریع جمعیت آن‌ها می‌شود.

وی با تأکید بر نقش شهروندان در این زمینه افزود: آموزش عمومی درباره نحوه صحیح مدیریت پسماندها و جلوگیری از ریختن مواد غذایی در معابر عمومی اهمیتی اساسی دارد. تجربه نشان داده است هرگاه پسماند غذایی در محیط رها شود، موش‌ها به‌سرعت از آن برای تغذیه بهره می‌گیرند و این چرخه، تکثیر بی‌رویه آن‌ها را در پی دارد.

مسئولیت شهرداری‌ها در ساماندهی پسماند
این کارشناس محیط زیست همچنین به نقش محوری شهرداری‌ها اشاره کرد و توضیح داد: شهرداری‌ها باید سازوکارهای اجرایی مؤثری برای جمع‌آوری و دفع اصولی پسماندها طراحی کنند. ایجاد و توسعه سامانه‌های تفکیک و جمع‌آوری پسماند، به‌ویژه در مناطق پرتراکم شهری، می‌تواند به‌طور چشمگیری از دسترسی موش‌ها به منابع غذایی جلوگیری کند. برنامه‌ریزی دقیق و اقدامات عملیاتی مستمر در این حوزه، نقش شهرداری‌ها را در کاهش جمعیت موش‌ها پررنگ می‌سازد.

پاکسازی محیطی و مسدودسازی پناهگاه‌ها
پورمحمدی در ادامه به راهکار مکمل یعنی پاکسازی محیطی و بهسازی زیستگاه‌های جوندگان پرداخت و تصریح کرد: برای کنترل اصولی جمعیت موش‌ها، شناسایی و حذف زیستگاه‌های آنان ضروری است. شکاف‌ها و درزهای موجود در ساختمان‌ها و زیرساخت‌های شهری باید ترمیم شوند تا موش‌ها نتوانند در آن‌ها پناه بگیرند. ایجاد موانع فیزیکی برای جلوگیری از ورود موش‌ها به فضاهای بسته نیز یکی دیگر از راهکارهای مؤثر در این زمینه به‌شمار می‌رود.

غذا دادن به حیوانات شهری؛ خیرخواهی با پیامدهای پنهان
این کارشناس در بخش دیگری از اظهارات خود به موضوع ظریف اما بسیار اثرگذار «غذا دادن به حیوانات شهری، به‌ویژه پرندگان و گربه‌ها» پرداخت و تأکید کرد: غذا دادن به حیوانات در محیط‌های شهری، هرچند با نیت خیر انجام می‌شود، اما می‌تواند تبعات منفی قابل‌توجهی برای اکوسیستم شهری به همراه داشته باشد. به‌طور مشخص، وقتی شهروندان برای پرندگان یا گربه‌ها غذا می‌ریزند، موش‌ها نیز از این سفره ناخواسته بهره‌مند می‌شوند. این کار به‌ویژه در معابر عمومی، به‌طور غیرمستقیم چرخه دسترسی پایدار به غذا را برای موش‌ها فراهم می‌کند.

پورمحمدی افزود: اگرچه غذا دادن به حیوانات در طبیعت ممکن است اقدامی مثبت تلقی شود، اما همین رفتار در بافت شهری می‌تواند تعادل زیستی را بر هم بزند. ما نباید ناخواسته به افزایش جمعیت موش‌ها کمک کنیم؛ زیرا این افزایش، خود مولد مشکلات جدی بهداشتی و زیست‌محیطی خواهد بود.

راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت جمعیت موش‌ها
پورمحمدی در جمع‌بندی راهکارهای مدیریت این بحران، مجموعه‌ای از اقدامات هم‌افزا را ضروری دانست و گفت:

۱. آموزش و آگاه‌سازی عمومی: برگزاری کمپین‌های آموزشی در سطح جامعه با هدف اطلاع‌رسانی درباره پیامدهای پنهان غذا دادن به حیوانات شهری و آموزش شیوه صحیح مدیریت پسماند. نقش رسانه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد محیط زیستی در این مسیر انکارناپذیر است.

۲. نظارت بر واحدهای تجاری: شهرداری‌ها باید نظارت دقیق‌تری بر اصناف مرتبط با مواد غذایی اعمال کنند تا از رهاسازی ضایعات در معابر عمومی جلوگیری شود. تدوین پروتکل‌های بهداشتی ویژه برای این واحدها، گامی مؤثر در کاهش آلودگی محیط و منابع تغذیه موش‌ها خواهد بود.

۳. مسدودسازی پناهگاه‌های شهری: شناسایی و انسداد مکان‌های اختفای موش‌ها در زیرساخت‌ها و ساختمان‌ها، همراه با ترمیم درزها، شکاف‌ها و حفره‌های موجود در دیوارها و کف‌ها، نقشی کلیدی در کاهش جمعیت این جوندگان ایفا می‌کند.

۴. بهبود سیستم جمع‌آوری پسماند: ارتقای سامانه‌های جمع‌آوری زباله به‌منظور جلوگیری از پراکندگی پسماند در خیابان‌ها ضروری است. در مناطق پرتردد و شلوغ، استقرار سامانه‌های ویژه و نقطه‌گذاری منظم و مؤثر برای جمع‌آوری پسماند، ضمن کاهش آلودگی شهری، مانع دسترسی پایدار موش‌ها به منابع غذایی خواهد شد.

پورمحمدی در پایان خاطرنشان کرد: کنترل مؤثر جمعیت موش‌ها در شهرها نیازمند همکاری سه‌جانبه و هماهنگ میان شهرداری، سازمان‌های محیط زیست و شهروندان است. تنها با پیگیری منسجم این راهکارهاست که می‌توان جمعیت این جوندگان را مهار کرد و سلامت عمومی را پاس داشت.



 

نویسنده : سونیوز
پژوهشیار