1401/02/31

سـونیـوز

پایگاه خبری تحلیلی

1401/02/31

-

۳۲ درصد ثبت اختراعات ایران در دفاتر اروپا و آمریکا در حوزه نانو است

کد خبر : 2312
12:40
1401/01/09

۳۲۴ پتنت نانو ایران در ۱۶ سال گذشته در دفاتر ثبت پتنت معتبر از قبیل دفتر آمریکا (USPTO) و اروپا (EPO) ثبت شده است که این تعداد، معادل ۳۲ درصد از کل پتنت‌های ایران (مربوط به‌تمامی حوزه‌های علم و فناوری) در این دفاتر است.

به گزارش سونيوز از مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، برنامه دوم پیشرفت نانو  با عنوان سند گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ۱۴۰۴ در دهه دوم پیشرفت فناوری نانو در محورهای علمی، تجاری سازی، صنعتی سازی، همکاری های بین المللی در قالب تبادلات دوجانبه، ارتقای نقش آفرینی و ورود موفق محصولات داخلی به بازارهای بین المللی در کشور آغاز شد.

سند گسترش کاربرد فناوری نانو در افق ۱۴۰۴ در ۲۳ مهرماه ۱۳۹۶ به تصویب هیات دولت رسید و در ۲۹ آذرماه ۱۳۹۶ به دستگاه‌ها ابلاغ شد به نوعی زمینه ساز آغاز دهه دوم پیشرفت فناوری نانو در کشور شد و راه برای بهره‌گیری از آثار اقتصادی و اجتماعی فناوری نانو و مشارکت در مسابقه جهانی در این عرصه هموارتر شده است.

سیاست‌ها و برنامه‌های توسعه فناوری نانو در دوره ده‌ساله دوم تا افق ۱۴۰۴ در محورهای «مرجعیت علمی و پرورش محققان ایرانی تراز اول جهان»، «توسعه و تجاری‌سازی فناوری‌های نانو با نوآوری جهانی»، «صنعتی‌سازی و تحول در صنایع موجود کشور بر پایه فناوری‌های نانو بومی»، «توسعه همکاری علمی، فناوری و صنعتی بین‌المللی در قالب تبادلات دوجانبه نه صرفا گیرنده»، «ارتقای نقش‌آفرینی فناوری نانو در افزایش کیفیت زندگی مردم» و «ورود موفق فناوری و محصولات داخلی به بازارهای بین‌المللی» استوار است.

 

پرورش و توسعه سرمایه‌های انسانی ماهر و کارآمد فناوری‌نانو

ستاد توسعه فناوری نانو معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با هدف‌ شناسایی و پرورش استعدادها، تاکنون بالغ بر یک میلیون و سیصد هزار دانش‌آموز را در قالب برنامه‌های متنوع آموزشی از جمله کارگاه، جشنواره، مسابقه و المپیاد، با مبانی و کاربردهای فناوری‌ نانو آشنا کرده است.

در هر استان، حداقل یک آزمایشگاه دانش‌آموزی آموزش فناوری‌نانو (در مجموع ۸۸ آزمایشگاه) با تجهیزات تخصصی ساخت ایران راه‌اندازی شده است. در این برنامه‌ها تلاش می‌شود افراد مستعد و برگزیدگان این مسابقات و المپیادها، در قالب کانون برگزیدگان باشگاه نانو ساماندهی شده تا به نقش‌آفرینی در زیست‌بوم فناوری‌نانو مشغول شوند.

با توجه به جهت‌گیری برنامه فناوری‌نانو که از ابتدا رویکرد درون‌زا و متکی به توان علمی داخلی داشته است، ستاد فناوری‌نانو با یک الگوی حمایتی و بدون اینکه رقیب نهادهای دانشگاهی و پژوهشی شود، موجب شد بیش از ۴۰ هزار نفر در سطوح کارشناسی ارشد، دکتری و اعضای هیات علمی در بیش از ۱۵۰ مرکز دانشگاهی، در زمینه آموزش و پژوهش فناوری‌نانو فعال شوند. رویکرد جدید بر شکل‌گیری تیم‌های تحقیقاتی توانمند با تمرکز بر حوزه‌های مشخص برای دستیابی به محصولات نوآورانه و رفع نیازهای صنایع تاکید دارد.

در حوزه تولید علم نانو، محققان ایرانی تاکنون با انتشار نزدیک به ۹۵ هزار مقاله در مجلات معتبر نمایه‌شده در ISI، رتبه چهارم جمهوری اسلامی ایران در علم نانو را در جهان در سال ۲۰۲۲ تثبیت کردند. این در حالی است که در سال ۲۰۰۱ میلادی؛ ایران با انتشار ۱۰ مقاله، دارای رتبه ۵۷ بود.

 

اذعان ناظران خارجی به جهش علمی نانو

در تحقیقی بین‌المللی که با بودجه بنیاد ملی علم ایالات متحده (NSF) توسط محققان دانشگاه معتبر جورجیاتک آمریکا با همکاری محققانی از چین انجام و نتایج آن در مقاله‌ای در سال ۲۰۱۸  منتشر شد، بر قرار گرفتن ایران در میان پنج کشور پیشرو جهان در حوزه نانو صحه گذاشته است و تأکید می‌کند ایران نه تنها در حجم تولید علم نانو بلکه در جهت‌گیری و کیفیت دستاوردهای علمی نیز پیشرو است.

این تحقیق بین‌المللی، به مقایسه کشورها و موسسات علمی و فناوری براساس شاخص جدیدی تحت عنوان «تمرکز بر حوزه‌های درحال ظهور فناوری» می‌پردازد. این معیار نشان می‌دهد که ایران، نه تنها از لحاظ تولید علم نانو در سال ۲۰۱۷ میلادی به رتبه پنجم جهان دست پیدا کرده‌ است، بلکه بیشترین تمرکز را به همراه چهار کشور پیشرفته دیگر، بر نوظهورترین و پیشروترین حوزه‌های علم و فناوری قرارداده است.

 

توسعه فناوری، نوآوری و زیرساخت‌های نانو

شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو با هدف ایجاد بستری مناسب برای ارائه خدمات آزمایشگاهی به محققان دانشگاهی و صنعتی و استفاده بهتر از ظرفیت‌های آزمایشگاهی کشور تشکیل شد. هم‌اکنون ۲۸۳۰ دستگاه نانو در ۸۷ آزمایشگاه تحقیقاتی در دانشگاه‌ها و بخش خصوصی در قالب شبکه آزمایشگاهی فناوری نانو به ارائه خدمات مشغول هستند.

آموزش و پژوهش در فناوری نانو، متکی به تجهیزات پیشرفته‌ای است که عموماً تهیه آنها از خارج با مشکل مواجه است و از طرفی بدون ورود به عرصه ساخت این تجهیزات، کشور نمی‌تواند به نوآوری و پویایی در تولید محصولات جدید برسد. تاکنون ۲۲۶ دستگاه پیشرفته توسط ۶۱ شرکت ایرانی ساخته شده که مهم‌تر از بازار ایجاد شده و قطع وابستگی به خارج، باعث خودباوری در متخصصان شرکت‌های داخلی نیز شده است.

در ۱۶ سال گذشته، ۳۲۴ پتنت نانو ایران در دفاتر ثبت پتنت معتبر از قبیل دفتر آمریکا (USPTO) و اروپا (EPO) ثبت شده است که این تعداد، معادل ۳۲ درصد از کل پتنت‌های ایران (مربوط به‌تمامی حوزه‌های علم و فناوری) در این دفاتر است.

زیرساخت‌های تولید نیمه‌صنعتی نانو (نانوفب) نقش مهمی در تسریع تجاری‌سازی فناوری‌های توسعه‌یافته به کاربردهای صنعتی دارند. تاکنون مراکز مختلف تولید نیمه‌صنعتی نانو از جمله مرکز صنعتی‌سازی نانوفناوری کاربردی (شامل۶ پایلوت تجهیزات نیمه‌صنعتی)، فب نانوداروی ضدسرطان، نانوفب باتری پیشرفته، فب الکترونیک چاپی، فب سلول خورشیدی، مرکز نانو کامپوزیت و مرکز توسعه نانوالکترونیک راه‌اندازی شده است.

موضوع استانداردسازی یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های تجاری‌سازی و توسعه بازار محصولات فناورانه محسوب می‌شود. تاکنون ۱۳۹ استاندارد ملی فناوری نانو در کشور تدوین و به تصویب کمیته ملی استاندارد فناوری نانو رسیده است. همچنین تاکنون ۹ استاندارد در سازمان بین‌المللی استاندارد (ISO) با پیشنهاد و راهبری جمهوری اسلامی ایران تدوین شده و به تصویب رسیده است.

 

رسوخ فناوری نانو در صنایع موجود کشور و صنعتی‌سازی فناوری نانو

شبکه تبادل فناوری نانو برای رفع تقاضاهای شرکت‌های صنعتی موجود بر پایه فناوری‌های توسعه‌یافته داخلی ایجاد شده است. در این شبکه، ۴۴ کارگزار تبادل فناوری‌نانو مشغول فعالیت هستند و تا نیمه اسفند ماه ۱۴۰۰، تعداد ۳۸۲۸ تقاضای صنعتی احصا شده و ۳۴۷ پروژه موفق تبادل فناوری نانو  بین فناوران و شرکت‌های صنعتی درکشور به اتمام رسیده است.

چالش فناوری و نوآوری یک رقابت با هدف توسعه راه‌حل‌های فناورانه برای حل مشکلات بنگاه‌های صنعتی یا توسعه خدمات و محصولات نوآورانه است. در این نوع مسابقات، شرکت‌های صنعتی خصوصی یا دولتی می‌توانند مناسب‌ترین راه‌حل‌های فناورانه را برای غلبه بر مشکلات فناورانه خود بیابند.

شرکت‌کنندگان در چالش نوآوری را عموما دانشجویان یا اعضای هیات‌علمی دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، پژوهشگران مستقل و شرکت‌های کوچک و متوسط خلاق و نوآور (اعم از دانش‌بنیان و غیر آن) از داخل یا خارج کشور تشکیل می‌دهند.

ساخت ماشین‌آلات مورد نیاز برای راه‌اندازی خطوط تولید محصولات نانو به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی توسعه صنعت نانو است. تاکنون بیش از ۱۰۰ خط تولید صنعتی با ماشین آلات و تجهیزات نانو ساخت ایران مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند. همچنین علاوه بر تأمین تجهیزات صنعتی برای صنایع داخل کشور، برخی از این تجهیزات و خطوط تولید از جمله خط تولید صنعتی نانوالیاف، خط تولید پوشش‌های سخت نانو و سامانه نانو تصفیه صنعتی پساب به کشورهای کره جنوبی، چین و مالزی صادر شده است.

 

افزایش محصولات نانو ساخت ایران و توسعه بازار نانو

هم‌اکنون ۹۱۵ محصول نانو در بیش از ۱۵حوزه صنعتی مبتنی بر فناوری‌های داخلی تولید و روانه بازار می‌شود. در سال ۱۳۹۹، رقم کلی فروش محصولات نانو ساخت ایران معادل ۱۱۵.۴۵۳ میلیارد ریال بوده است.

گسترش برنامه‌های صادراتی محصولات نانو در سال‌های اخیر و ایجاد پایگاه‌های صادراتی نانو در کشورهای چین، هند، اندونزی، سوریه، ترکیه و عراق بستر ورود کالا، تجهیزات و خدمات فناوری نانو ایران به بازارهای جهانی را فراهم کرده است. تاکنون محصولات نانو ساخت ایران به ۴۹ کشور در پنج قاره جهان صادر شده است.


برچسب های خبر (تگ)

ثبت نظر

نمایش 0 نظر

پژوهشیار